Robert Caillot

fl. 1408-1436†

Carte

Affichage de 4 événements/origines géographiques

Biographie

Cathédrale d'Autun, 1408-1436
La biographie de cet organiste et maître des enfants de la cathédrale d'Autun est établie, essentiellement sur la base de l'acte de fondation obituaire de Caillot, par une note parue en 1908 et signée de la seule initiale C. (Autun 1908). Sa rédaction factuelle et concise permet d'en citer le texte in extenso:
"Robert Caillot, prêtre, était originaire de Saint-Albin, au diocèse de Besançon. Un membre de la famille chevaleresque de Saint-Albin, Symon de Saint-Albin, miles, avait déjà des attaches avec Autun où il fut inhumé dans un caveau de la cathédrale où Robert Caillot demanda lui-même à recevoir sa sépulture, près d'un autel dédié à saint Georges, dont le culte était cher à tous les Bisontins. C'est sans doute la présence de son compatriote, Symon de Saint-Albin, qui attira Robert Caillot à Autun où il exerça sa profession d'organiste et de receveur des quatre enfants d'aube, ou de maître de chapelle. Il figure en effet en cette double qualité dans les comptes de 1408 à 1436 et recevait un salaire de dix francs par an "pro pensione sua ducendi organa", et de 15 setiers de froment.
Robert Caillot ne se contentait pas d'exercer son art sur les orgues de l'église. Il possédait lui-même des orgues de nouvelle fabrication, organa nova, estimées à cent livres […] qu'il légua à la cathédrale, où le Chapitre les fit placer près de l'autel de la Trinité, en remplacement de celles qui y étaient établies. On voit que Robert Caillot avait pour la musique d'orgue un goût auquel il consacrait son temps et son argent. Il mourut en 1436, date à laquelle il fut remplacé dans ses fonctions par Guillaume de Saint-André, qui est inscrit, en qualité d'organiste, dans le compte de 1436-1437.
Robert Caillot n'avait pas attendu sa dernière heure pour prendre les mesures destinées à la célébration de son anniversaire. Dès l'année 1428, il avait passé avec le Chapitre un traité par lequel et au moyen du versement d'une somme de deux cents livres en vieux écus d'or à la couronne, il obtenait la célébration d'une messe pour le 11 janvier de chaque année, précédée, la veille, du chant des matines de l'office des Morts. Cet anniversaire devait être accompagné d'une distribution de pain et de vin à tous les prêtres du collège canonial : distribution à laquelle il a soin d'associer ses chers enfants d'aube sous l'obligation de parer, à cette occasion, sa tombe de fleurs et de plantes vertes et de réciter les sept psaumes de la Pénitence à son intention.
Cet acte est le seul témoignage subsistant de la vie de notre amateur d'orgues, qui avait eu le tort, alors très répandu, de croire à la justice des hommes et à la pérennité des fondations pieuses :

Decanus et capitulum ecclesie Eduensis universis présentes litteras inspecturis notum facimus quod nos pro evidenti utilitate dicte ecclesie nostre atque nostra, attendentes pium et salubre propositum discreti viri dilecti nostri domini Roberti Cailloti, presbiteri, de Sancto Albino, Bisuntinensis dyocesis, in eadem nostra Eduensi ecclesia bénéficiati ac magistri puerorum in albis ecclesie nostre predicte, in quo cum Deo possumus volumus prout tenemur confovere, eidem domino Roberto présent! et supplicanti concessimus et concedimus per présentes unum anniversarium panis et vini per nos in utraque nostra ecclesia celebrandum et in celario nostro expensis nostris librandum et distribuendum ac fiendum solemniter et celebrandum perpetuo pro remedio anime sue, parentumque et benefactorum suorum quolibet anno, die undecima mensis januarii, aut alia die propinquiori ante vel post magis aptiori, prout et quemadmodum in aliis anniversariis panis et vini in ecclesia eadem fundatis est fîeri consuetum : videlicet cum missa mortuorum et cum vigiliis in die precedenti, et habebit quilibet canonicus presens debite in vigiliis et missa mortuorum duos panes et duas pintas vini ad pondus et mensuram celarii nostri, ac eciam dictus Robertus quamdiu erit magister puerorum in albis dicte ecclesie et alii magistri dictorum puerorum, successorum suorum, dum tamen sint de habitu dicte ecclesie, necnon quatuor pueri de albis, vel sex pueri si contingat in futurum tot esse, quilibet duos panes et duas pintas ad pondus et mensuram dicti ecclesie celarii nostri, prout unus concanonicus nostrorum, dum tamen in dicto anniversario présentes debite existant ; alii vero de choro et habitu dicte ecclesie, tam beneficiati quod non beneficiati présentes, ut prefertur, singuli unum panem et unam pintam ad pondus et mensuram predictos; dicti vero pueri de albis tenebuntur die dicti anniversarii ponere super tombam dicti domini Roberti herbas virides vel flores, ac ibidem ipsa die dicere septem psalmos penitenciales cum oracionibus assuetis ; ac etiam concessimus eidem domino Roberto de gracia speciali quod inhumetur in ecclesia nostra beati Lazari Eduensis in bassis voutis juxta altare beati Georgii prope sepulturam quondam domini Symonis de Sancto Albino, militis, quodque idem dominus Robertus possit et valeat ibidem ponere seu poni facere unam tombam lapideam bonam et honestam expensis suis ; volumusque insuper quod quamdiu ipse dominus Robertus vitam duxerit in humanis quod qua die dicti anniversarii processio accedat ante dictam ecclesiam beati Lazari supra sepulturam magistri Egidii de Sancto Vulmagro, quondam magistri sui et nepotum suorum ibidem sepultorum et quod ibidem psalmi mortuorum dicantur, prout in tumbis extitit fieri consuetum, et quod ipso domino Roberto inhumato dicta processio supra sepulturam suam fiat et dicti septem psalmi dicantur ut est moris. Uanc autem concessionem eidem domino Roberto presenti fecimus et tenore presentium facimus pro et mediantibus ducentis francis monete in Burgundia nunc curentis nobis in capitulo nostro Eduensi per dictum dominum Robertum in bonis scutis auri de veteribus ad coronam realiter numeratis et die date presentium traditis per nosque habitis et receptis ac in thesauro dicte ecclesie nostre positis, necnon mediante quadam domo ipsius domini Roberti cum cortili retro dictam domum existenti, quam domum cum dicto cortili ipse dominus Robertus acquisivit a Johanne Quareti de Edua, sita Edue subtus fossatos castri Eduensis, tenentem cum itinere publico quo itur de dicto Castro Eduensi versus portam Taieul ab una parte, et ab alia parte cum cortili quod tenet Johannes Regis in dictis fossatis, et cum cortili Margarete uxoris quondam Perreneti Sageti, quam domum et cortile predictum dictus dominus Robertus, pro se et suis heredibus et successoribus universis, nobis capitulariter transporta vit, cessit et deliberavit una cum fondis, juribus, aisanciis, introitibus, exitibus et pertinences eorumdem universis, et in signum vere deliberacionis et investicionis ipsorum litteras acquestus domus et cortilis predictorum sub sigillo domini ducis Burgundie confectas nobis realiter tradidit et per tradicionem ipsarum litterarum nos corporaliter investivit de eisdem. Quequidem domus cum dicto cortili communi extimacione, attentis reparacionibus factis, potest valere annuatim quadraginta solidos turonensium. Et insuper dedit et tradidit nobis realiter et de facto in augmentacionem dicti anniversarii idem dominus Robertus quedam organa nova que reponi fecimus prope altare Trinitatis loco quorumdam organorum parvorum ibidem existentium, quequidem organa nova extimantur valere circa centum libras turonensium. Promittentes nos, decanus et capitulum predicti bona fide pro nobis et successoribus nostris, prefato domino Roberto presenti et gratanter acceptanti predictum anniversarium panis et vini imposterum anno quolibet perpetuo die predicta librare, distribuere, facere et celebrare in celario nostro et expensis nostris pro dicto domino Roberto, parentibusque et benefactoribus suis sub omnium et singulorum dicte ecclesie nostre Eduensis obligacionibus et ypotheca bonorum ac sub et cum omni juris et facti renunciacione ad hec necessaria pariter et cauthela. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium premissorum sigillum nostrum quo in talibus utimur presentibus litteris dupplicatis duximus apponendum. Datum et actum in dicto nostro Eduensi capitulo in quo eramus nos Johannes Hue decanus, Quintinus Juglerii cantor, Johannes Moriseti abbas Sancti Pétri de Strata in eadem ecclesia, Jocerandus de Buxolio, Girardus Vaulevelli, Hugo Perreneti, Guido Joselini, Petrus Barberii, Guillermus Quarreti, Symon Sivoti, Humbertus de Busseria, Johannes de Bosco et Johannes Maire, dicte ecclesie canonici, de mane ad sonum campane more solito propter hoc et alia dicte ecclesie negocia specialiter peragenda insimul congregati et capitulantes, die mercurii vicesima secunda mensis septembris, anno Domini millesimo quadragentesimo vicesimo octavo. Pet dominos decanum et capitulum ecclesie Eduensis Chauveti. (Orig. arch. dép. de Saône-et-Loire, F. de la cathédrale d'Autun, Fondations.) — C."

Fiala David

Informations

  • Rôles

    Master of choirboys
    Organist
    Priest

  • Genre

    Male

Événements

(YYYY-MM-DD)

3 en base de données

Origines géographiques

Saint-Albin (France)

Musical position

Master of choirboys
1408/1436
Autun (France)


Institution : Saint-Lazare d’Autun, Autun (France)

Musical position

Organist
1408/1436
Autun (France)


Institution : Saint-Lazare d’Autun, Autun (France)

Death

1436
Autun (France)

Variantes

Aucune variante.

Personnes associées

Aucune personne associée.

Bibliographie

[Autun 1908]

C., 1908, Un amateur d’orgues en 1428, Mémoires de la Société Éduenne, p. 333‑337 https://archive.org/details/mmoiresdelasoci40frangoog/page/n370/mode/2up (consulté le 14 janvier 2026).

Contributeurs

David Fiala - Project manager ; Biography author

Partager

Permalien
Copié !

https://ricercardatalab.cesr.univ-tours.fr/people/5341/

Citation
Copié !

Fiala David, Robert Caillot, dans RicercarDataLab [https://ricercardatalab.cesr.univ-tours.fr/people/5341/] (accessed 04 février 2026).

Dernière modification : 14 janvier 2026